‘Biki ne na’ yanci, nasara ga Najeriya daya ‘

MKO Abiola

Shugaba Mohammadu Buhari a yau ya yarda cewa akwai sauran aiki a gaban gwamnatinsa don cimma burin tattalin arziki na fitar da ‘yan Najeriya miliyan 100 daga talauci a cikin shekaru 10 duk da barkewar cutar COVID-19.

A jawabinsa na ranar tunawa da ranar dimokradiyya ta kasa, Buhari ya ce “har yanzu da sauran rina a kaba, yana mai cewa gwamnatinsa na iya bakin kokarinta ta fuskar karancin albarkatu da kuma karuwar yawan jama’a wanda ya fi karfin aiki don samar da ayyuka ga jama’a.

“Na kasance tare da ku duka, a yau, domin tunawa da bikin ranar Demokra]iyyarmu. Biki ne na ‘yanci kuma nasara ce ga al’umma daya, kasa daya kuma Najeriya daya.

“Kamar yadda yake tare da dukkanin dimokiradiyya, a koyaushe za mu ci gaba da aiwatar da ci gaba a cikin burinmu na cimma burin dimokiradiyya ta gari, mai karfi, ci gaba da hadadden-kasa-kasa da za a lisafta ta a duniya.

“A cikin shekaru biyu da suka gabata, mun shaida kuma mun shawo kan yawancin kalubale na gwaji wadanda za su lalata sauran al’ummomi musamman masu alaka da tsaronmu na gama gari.

“Abin da ba za a iya sokewa ba CAN YI Ruhun dan Nijeriya ya ci gaba da tallafa mana kuma zai ci gaba da matsa mana don sanya wadannan kalubalen a bayanmu.

“Abun takaici, wasu daga cikin wadannan kalubalen sun zo ne da mummunar tashin hankali wanda ya kai ga rasa rayukan‘ yan uwan ​​mu da dama tare da lalata wasu kayayyakin mu, gami da wadanda suka himmatu wajen inganta ayyukan mu na demokradiyya.

Har ilayau, ina so na mika sakon ta’aziyya da ta’aziya ga iyalai da ‘yan uwan ​​manyan ma’aikatanmu da matan da suka rasa rayukansu a bakin aikinsu kuma a matsayin sadaukarwa don kiyaye Najeriya lafiya.

“Ina mika irin wannan ta’aziyyar ga iyalai da abokai na‘ yan kasarmu, mata da yara wadanda abin takaici ne wadanda aka kashe a irin wannan rashin wutar, satar mutane da kisan kai.

“Ina kuma jin radadin iyalai da wadanda abin ya shafa kai tsaye ta hanyar neman kudin fansa, wadanda aka yi garkuwa da su wadanda suka shiga cikin mummunan halin da ba za a iya tsammani ba a yayin da aka daure su na dole.

“Bari na tabbatar wa ‘yan uwana cewa duk wani abin da ya faru, duk da haka karami na ba ni matukar damuwa da damuwa kuma nan da nan na umarci jami’an tsaro da su hanzarta amintar da wadanda abin ya shafa tare da hukunta masu laifin.”

A ci gaba, Shugaba Buhari ya tunatar da ‘yan Najeriya cewa lokacin da aka zabe shi a matsayin Shugaban kasa a 2015, sun yi hakan ne saboda imanin da suke da shi cewa zai kawo karshen matsalar rashin tsaro, musamman tawayen da ke faruwa a yankin Arewa maso Gabas. Amma, ya yi nadamar cewa illar da muka yi na watsar da su a yankin Arewa maso Gabas ya ingiza su cikin kasa wanda shi ne abin da muke fuskanta yanzu da kuma magance shi.

Duk da haka, Mista Shugaban ya tabbatar wa ‘yan Najeriya cewa, “da yardar Allah za mu kawo karshen wadannan kalubalen ma.”

Ya kara da cewa: “Abin takaici, kamar a mafi yawan lokuta rikice-rikice, wasu masu aikata laifuka a Najeriya suna amfani da damar da ta dace na wani mawuyacin hali kuma suna cin ribar hakan ta hanyar mummunar fahimta cewa bin ka’idojin dimokiradiyya nakasassu na wannan gwamnatin daga gaba da kuma magance su da gaggawa.

“Mun riga mun magance wadannan matsalolin kuma da sannu za mu gabatar da wasu daga cikin wadannan masu laifin a gaban kotu.

“Muna, a lokaci guda muna magana da tagwayen masu haifar da rashin tsaro wato talauci da rashin aikin yi ga matasa.”

Shugaban ya lura cewa ayyukan da gwamnati da Babban Bankin Najeriya (CBN) suka jagoranta a cikin shekaru shida da suka gabata an yi niyyar inganta ayyukan noma, ababen more rayuwa, wutar lantarki da bangarorin kiwon lafiya na tattalin arziki.

Ya bayyana cewa shirin bada rancen na Anchor na gwamnatinsa ya haifar da raguwar babban kudin shigar da kayan abinci daga $ 2.23billion a 2014 zuwa $ 0.59billion a karshen 2018, ya kara da cewa kudin shigo da shinkafa kadai ya sauka daga dala biliyan 1 zuwa $ 18.5 miliyan a kowace shekara.

“Wannan shiri ya tallafawa noman shinkafa, masara, auduga da rogo. Gwamnati ta tallafawa kananan manoma miliyan biyu da digo 5 wadanda ke noman kusan hekta miliyan 3.2 na filayen noma a duk fadin kasar tare da samar da ayyuka miliyan 10 kai tsaye da kuma kai tsaye.

“Sauran wasu shirye-shirye da dama, wadanda suka hada da shirin Cinikayya / Kananan da Matsakaitan Kasuwancin saka hannun jari, Bankin fitar da mai ba tare da mai ba, da Cibiyoyin Kiredit da aka yi niyya a fadin Kananan Hukumomin 774.

“A bangaren masana’antu, cibiyoyin CBN-BOI Naira biliyan 200 suka samar da kudi wajen kafa da kuma gudanar da sabbin cibiyoyin masana’antu 60 a duk fadin kasar nan, wanda ya samar da kimanin ayyuka 890,000 kai tsaye da kuma kai tsaye.

“Bankin CBN na Bankin Shiga Banki na Biliyan 50 ya kara yawan amfani da injinan gine daga kashi 30 zuwa kusan kashi 90 cikin dari.

“Tsarin Dorewa na Tattalin Arziki – shirinmu na sake dawowa don cutar COVID-19 da aka ɓullo a shekarar 2020 a halin yanzu ana aiwatar da ita. Shirin an fi mayar da hankali ne kan bangaren da ba na mai ba, wanda ya samar da ci gaban da ya bayar da kaso 90 cikin 100 na karuwar GDP a cikin Q1 2021.

“Kodayake ba shi da yawa, mun samu ci gaban GDP sama da kashi biyu; Q2 2020 da Q1 2021. Wannan wata shaida ce ta nasarar Gwamnatin ESP ta Gwamnatin Tarayya, ”in ji Shugaban.

Ya lura cewa hangen nesan sa na fitar da talakawan Nijeriya miliyan 100 daga talauci a cikin shekaru 10 an saka shi cikin aiki, yana mai bayanin cewa za a iya ganin sa a cikin shirin Inshorar Tattalin Arziki na Kasa, wanda ke amfanar sama da ‘yan Nijeriya miliyan 32.6.

“Yanzu haka muna da rajistar zamantakewar kasa na iyalai masu fama da talauci da marasa karfi, wadanda aka tantance su a fadin kananan hukumomi 708, unguwanni 8,723 da kuma al’ummomi 86,610 a cikin Jihohi 36 da FCT.

“Tsarin shirinmu na mika kudi ya amfanar da sama da mutane miliyan 1.6 na gidajen talakawa da marasa karfi wadanda suka kunshi mutane sama da miliyan takwas. Wannan yana bayar da alawus na N10,000 kowane wata.

“Na kuma kwanan nan na amince da Rage Talauci na Kasa tare da Tsarin Dabarun Bunkasa wanda ya kara tsare-tsaren da ake da su don kara rage talauci a Najeriya.

“Ya zuwa karshen shekarar 2020, Bankin Raya Kasa na Najeriya ya bayar da bashin Naira Biliyan 324 ga sama da MSME 136,000, ta hanyar Cibiyoyin Kudi 40 da ke halartar taron. Ya kamata in lura cewa kashi 57 na waɗannan masu cin gajiyar mata ne yayin da kashi 27 cikin 100 matasa ne.

“Mun sami damar yin duk wadannan kuma har yanzu muna hanzarta bunkasa ayyukanmu ta hanyar karbar bashi mai ma’ana da nuna gaskiya, ingantaccen shigar kudi, inganta da kuma kara samun kudaden shiga ta hanyar kwace karin sansanonin haraji da kuma kula da saka hannun jari a cikin Asusun na Dukiyar Dukiya,” in ji Buhari.

Ya lura cewa an bi sauye-sauye na kasa tare da manyan ayyuka wadanda suka kai ga gaci mai mahimmanci a karkashin Asusun Raya Kayayyakin Shugaban kasa kamar Gadar Neja ta Biyu, Babban titin Lagos-Ibadan da kuma Babban titin Abuja-Kaduna-Zaria-Kano wanda ke nuna ci gaban da aka yaba.

Ya kara da cewa: “Na kuma amince da kafa Infraco Plc, wata babbar hanyar samar da ababen more rayuwa a duniya gaba daya ta maida hankali kan Najeriya tare da tsarin babban birnin kasar na Naira tiriliyan 15.

“Ba a bar tsarin layin dogo ba yayin da aka kammala aikin shimfida layin dogo na Itakpe-Warri kuma aka ba da aikinsa shekaru 33 bayan fara aikin. Layin dogon titin Legas zuwa Ibadan, wanda yanzu haka na fara, ya fara aiki.

“Mun mayar da hankali ne kan tabbatar da cewa kokarinmu na samar da ababen more rayuwa mabudin ci gaban tattalin arziki ne kuma wanda kowane dan Najeriya zai iya ji. Gina muhimman ababen more rayuwa a tashoshin mu yana kuma bude damar tattalin arzikin Najeriya.

“Amincewar da nayi game da sabbin tashoshin jiragen ruwa guda hudu ta hanyar amfani da tsarin Hadin gwiwar Jama’a da Masu zaman kansu ya raja’a ne akan habaka tattalin arzikin Najeriya. Wadannan tashoshin jiragen ruwa hudu – Lekki Deep Port Port, Bonny Deep Port Port, Ibom Deep Sea Port da Warri Deep Sea – zasu samar da dimbin damar aiki da kuma shigar da jari daga kasashen waje.

“Mun yi aiki don zurfafa tashoshin jiragen ruwanmu na Gabas da ke haifar da nasara kamar samun jiragen ruwan kwantena uku a tashar Calabar, ta farko cikin shekaru 11. Hakazalika, a ranar 30 ga Oktoba, 2019, tankar LPG da kamfanin NLNG ke sarrafawa a Port Harcourt, karo na farko da jirgin LPG ke sauka a duk tashoshin Gabas.

“Yayin da muke saka hannun jari a cikin wadannan sabbin kadarorin, mun kuma samu ci gaba wajen tabbatar da cewa sun samu kariya da kariya. Dangane da wannan, Ni ma na yi farin cikin lura da kaddamar da aikin NIMASA Deep Blue – wanda hadadden Tsaro ne na Kasa da Kayayyakin Kare Hanyoyin Ruwa da na ba su kwanannan. An kirkiro wannan shirin ne domin karawa harkar tsaro tsaro don kiyaye lamuranmu na teku. ”

Shugaba Buhari ya ce shi ne zai fara yarda da cewa duk da kokarin gwamnatinsa da nasarorin da aka samu, wadanda ya lura akwai su don kowa ya gani, har yanzu da sauran rina a kaba, yana mai cewa: “Muna yin iya kokarinmu. ta fuskar karancin albarkatu da kuma karuwar yawan jama’a wanda ya zarta karfinmu wajen samar da ayyuka ga jama’armu. Burin mu na tattalin arziki na fitar da yan Najeriya miliyan 100 daga talauci cikin shekaru 10 shine burin mu duk da COVID-19. ”

Shugaban ya ce a cikin shekaru biyu da suka gabata gwamnatinsa ta fitar da mutane miliyan 10.5 daga kangin talauci, wadanda suka hada da manoma, kananan ‘yan kasuwa, masu sana’o’i da matan kasuwa.

“Ina da matukar yakinin cewa ana iya cimma wannan buri na miliyan 100 kuma wannan ya sanar da ci gaban Rage Talauci na Kasa tare da Dabarar Bunkasar Kasa. Ba da daɗewa ba za a bayyana takamaiman cikakken bayani game da wannan dabarun.

“A cikin shekara guda da ta gabata, Najeriya da duk duniya sun fuskanci COVID-19 wanda ba wanda ya shirya shi sosai.

“Amsar da muka bayar game da annobar ta shafi yin zabi mai tsauri wajen daidaita harkokin rayuwa da matsalolin kiwon lafiyar jama’a. Dukkanku shaidu ne rayayyu game da irin nasarar da hakan ya samu saboda wasu matakan aiwatarwa da aka sanya. Amsarmu ga COVID-19 ana yaba ta a duniya.

“Mun sami damar tabbatar da cewa matakan kulle-kulle daban-daban ba su yi mummunan tasiri ba ga karfin talakan Najeriya na ci gaba da ciyar da rayuwarsu.

“A lokacin annobar, mun raba N5,000 ga‘ yan Nijeriya miliyan daya ta hanyar amfani da Rajistar Rakawa mai saurin kai tsaye da kuma ci gaba da N20,000 zuwa 750,000 masu cin gajiyar shirin na Canjin Kuɗi tare da samarwa da ‘yan Nijeriya miliyan 1.37 kayan agaji daga CACOVID.

“A lokaci guda kuma, Gwamnatin Tarayya ta fitar da tan dubu 109,000 na ajiyar tanadin abinci da kuma na hatsi kimanin metric tan 70,000 ga matalauta da masu rauni a dukkan jihohi 36 na tarayyar.

Ya kara da cewa, “Bugu da kari, gwamnatin ta rage kudaden ruwa daga kashi tara cikin dari zuwa kashi biyar cikin dari na ‘yan kasuwa masu wahala da kuma fadada wuraren bada rance ga mutane 548,345.

Buhari ya tuna cewa lokacin da gwamnatinsa ta yanke shawarar sauya ranar Dimokradiyya ta kasar daga 29 ga Mayu zuwa 12 ga Yuni a farkon mulkinsa, ba wai kawai don girmama sadaukarwar maza da mata na kasarmu ba wadanda suka yi gwagwarmayar dawo da dimokiradiyya amma har zuwa nuna jajircewar gwamnati don biyan bukatun mutane da kuma samar da yanayin dimokiradiyya ta zama hanyar rayuwa karbabbiya.

Don haka, ya sake nanata kudurinsa na samar da yanayi mai kyau don samar da ingantaccen tsarin zabe a kasar nan.

Ya bukaci ‘yan Nijeriya da su bayar da tasu gudummawar ta hanyar shiga a kowane mataki da za su iya tallafawa tsarin dimokiradiyya da ke aiki ga kowa, ba don wani bangare ba ko kuma wasu‘ yan kalilan da aka zaba, ya kara da cewa ya kamata su nemi bin bahasi daga shugabannin da suka zaba.

Ya kara da cewa: “Jajircewata na bayar da wasiyya ga dorewar al’adun dimokiradiyya na nan daram, burina na samar da al’umma mai adalci ya ci gaba da girgiza kuma burina na ga cewa Najeriya ta kasance kasa ga kowane kuma kowannenmu bai taba karfi ba.

“A lokacin da take amsa kalubalen da wannan lokacin ya haifar mana, gwamnati ta kuma amince da bukatar amincewa da ra’ayoyin nuna wariyar launin fata da kuma neman yin kwaskwarima ga tsarin mulki a tsakanin bangarori daban-daban na jama’armu.

“Duk da cewa wannan gwamnatin ba ta kyamar sake fasalin tsarin mulki a matsayin wani bangare na tsarin gina kasarmu, dole ne kowa ya fahimci cewa babban alhakin gyaran kundin tsarin mulki ya rataya ne ga Majalisar Dokoki ta Kasa,” in ji shi.

Posted on

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.